GÖNÜLLERİN MİMARI: İHRAMCIZADE İSMAİL HAKKI TOPRAK HAZRETLERİ

Reklam

İbrahim ÇİTİL

“Gardaşlarım; hüsn-i zan sahibi olunuz, su-i zan cinayettir.”

Kıymetli okurlarım,

Gurbette yaşayan bir kardeşinizim. Hollanda’da yaşasam da gönlümün bir yanı hep Sivas’tadır. Memleketime her gelişimde uğrak yerlerimden biri de tarihî Ulu Camii’dir.

Her yıl camiye uğrar, İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Hazretleri’nin Ulu Camii haziresindeki kabrini ziyaret eder, bir Fatiha okurum. Bu yıl camide devam eden çalışmalar nedeniyle duamı dışarıdan yapmak nasip oldu. İnsan bazen bir mekânın önünde durunca yalnızca geçmişi değil, o mekânda iz bırakmış insanları da hatırlıyor.

Sivas, yalnızca taş binaları ve tarihî eserleriyle değil, yetiştirdiği gönül insanlarıyla da anlam kazanmış bir şehirdir. Şems-i Sivasî gibi büyük isimlerden İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Hazretleri’ne uzanan bu manevi miras, şehrimizin hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Hizmetiyle iz bırakan bir ömür

İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Hazretleri, hayatını insanlara hizmet etmeye ve gönüllere dokunmaya adamış önemli bir manevi şahsiyettir. Onun hayatına dair bilgiler, TDV İslâm Ansiklopedisi’nde ve çeşitli eserlerde yer almaktadır.

Hakkında anlatılan hatıralar, onun yalnızca sohbetleriyle değil, yaptığı hizmetlerle de insanlara örnek olduğunu gösterir. 1938 yılında Sivas’ın Cencin köyüne su getirilmesiyle ilgili anlatılan hatıra bunlardan biridir. Rivayete göre hac yolculuğu için ayırdığı parayı köye su getirilmesi amacıyla kullanmıştır.

Bu hatıra, onun insan ihtiyaçlarına verdiği önemi anlatması bakımından dikkat çekicidir. Çünkü gönül insanı olmak, yalnızca güzel sözler söylemek değil, insanların derdine çare aramaktır.

Emanete sadakat, gönüle muhabbet

İhramcızâde Hazretleri, halk arasında “Emanetçi Baba” olarak da anılmıştır. Onun hayatında güven, edep, güzel düşünce ve insanlarla iyi geçinmek önemli bir yer tutar.

Kendisine atfedilen şu söz, insan ilişkilerine dair önemli bir öğüt taşır:

“Gardaşlarım! Hüsn-i zan sahibi olunuz, su-i zan cinayettir.”

İnsanlar hakkında iyi düşünmek, hemen hüküm vermemek ve gönül kırmaktan kaçınmak… Bugün de üzerinde düşünmemiz gereken meseleler bunlardır.

Yine kendisine atfedilen, sohbetlerde edebe sahip çıkmayı ve namazı terk etmemeyi öğütleyen sözleri, onun manevi hayatla günlük yaşamı bir arada ele aldığını gösterir. Aile içinde iyi geçinmeye dair nasihatleri de insanın önce yakın çevresine karşı sorumluluklarını hatırlatır.

Yazılı mirası ve Sivas’ın hafızası

İhramcızâde Hazretleri’nin hayatı ve düşünceleri üzerine çeşitli eserler kaleme alınmıştır. Bunlardan biri de Yâre Yâdigâr adlı eserdir. Hakkında yazılanlar ve nesilden nesile aktarılan hatıralar, onun Sivas’ın manevi hafızasındaki yerini korumasına katkı sağlamaktadır.

İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Hazretleri, 2 Ağustos 1969 tarihinde vefat etmiş ve Ulu Camii haziresine defnedilmiştir. Bugün kabrini ziyaret edenler, yalnızca bir mezarın başında dua etmekle kalmaz; aynı zamanda bu şehrin geçmişinden gelen manevi bir hatırayı da yaşatır.

Bize düşen nedir?

Her memleketin yetiştirdiği değerli insanlar vardır. Önemli olan, onları yalnızca isimleriyle anmak değil, hayatlarından kendimize bir pay çıkarmaktır.

İhramcızâde Hazretleri’nin hayatına baktığımızda hizmetin, güzel ahlakın, güvenin ve insanlara faydalı olmanın önemini görüyoruz. Bu değerleri kendi hayatımıza ne kadar taşıyabiliyoruz?

Bugün kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Biz de yaşadığımız çevreye, insanlara ve gelecek nesillere nasıl bir iz bırakıyoruz?

Sivas’ın gönül insanlarını hatırlamak, geçmişi yâd etmenin ötesinde, onların güzel mirasını geleceğe taşıma sorumluluğudur.

Ruhu şad, mekânı cennet olsun.

Kaynakça:

1. Reşat Öngören, “Toprak, İsmail Hakkı”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt 41, İstanbul, 2012, s. 264–265.

2. Lütfi Alıcı, İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak Efendi (K.S.): Hayatı, Şahsiyeti ve Eserleri, Ankara, 2001.

3. Mehmet Kâzım Toprak, Kitâb-ı Gül: İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak, Sivas, 2008.

4. İsmail Hakkı Altuntaş, Gavsü’l-âzam İhramcızâde Hacı İsmail Hakkı Toprak Sivasî, İstanbul, 2009.

5. Sivas Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, 2019 yayını.