“Sivas Bizim Ocaklı Günler”

Reklam

İbrahim ÇİTİL

Her yıl olduğu gibi bu yıl da doğup büyüdüğüm, çocukluğumun ve gençliğimin geçtiği, gönlümde ayrı bir yeri olan Sivas’a sıla-i rahim yaptım.

Sivas’a her gelişimde yaptığım gibi akrabalarımı, çocukluk arkadaşlarımı, dernek yöneticilerini ve büyüklerimizi ziyaret ettim. Hal hatır sorduk, hasret giderdik. Kimi sohbetlerimiz bugünün meselelerine uzandı, kimi zaman da söz dönüp dolaşıp eski günlere geldi.

Zaten memlekete dönüş biraz da geçmişe dönüş değil midir?

İnsan doğup büyüdüğü şehrin sokaklarında dolaşırken, yıllar önce yaşadığı günleri hatırlıyor. Bir isim, bir mekân, eski bir dost yüzü, hatta bazen bir cümle bile insanı yıllar öncesine götürmeye yetiyor.

Bu ziyaretlerim sırasında yolum, rahmetli şehit Muhsin Yazıcıoğlu Başkan’ın öncülüğünde kurulan Sivas Sosyal Güvenlik Vakfı’na da düştü.

Vakıf yöneticileri ve büyüklerimizle bir araya geldik. Hal hatır sorduk, sohbet ettik, yapılan çalışmalar hakkında fikir alışverişinde bulunduk. Sözün koyulaştığı, sohbetin geçmişe doğru uzandığı bir anda kapı açıldı ve Mehmet Avcı içeri girdi.

Sivas Belediyesi eski Başkan Yardımcılarından Mehmet Avcı’yı görünce selamlaştık, hal hatır sorduk. Derken sohbetin konusu, kısa süre önce yayımlanan kitabına geldi.

“Sivas Bizim Ocaklı Günler.”

Mehmet Avcı, uzun yıllar çeşitli teşkilatlarda yöneticilik ve başkanlık yapmış bir isim. Dolayısıyla anlattığı dönem, onun için dışarıdan bakıp yazılmış bir tarih değil. İçinde bulunduğu, yaşadığı, arkadaşlıklar kurduğu, mücadele ettiği ve önemli kırılmalarına şahit olduğu bir dönem.

Sohbetimizin sonunda kitabından bir nüshayı adıma imzalayıp hediye etti. Ben de kitabı aldım ve doğrusu fazla beklemedim. Merakla okumaya başladım.Bir süre sonra kendimi kitabın sayfalarında, yıllar öncesinin Sivas’ında buldum. Eski isimler, eski dostluklar, teşkilat günleri, toplantılar, gençlik heyecanları, siyasi tartışmalar…

Bazı isimlerde durup düşündüm. Bazı fotoğraflara bakarken geçmişe gittim.

Bazı olayları okurken “Bu günleri hatırlıyorum” dedim. Ve kitap, tahmin ettiğimden daha kısa sürede bitti. Çünkü kitapta anlatılanlar yalnızca Mehmet Avcı’nın hatıraları değildi. Bir bakıma bizim kuşağın da hatıralarıydı.

Bir dönemin Sivas’ına içeriden bakmak

“Sivas Bizim Ocaklı Günler” 12 Eylül sonrasının zor yıllarından başlayarak 1980’li yılların gençlik hareketlerini, yeniden teşkilatlanma çabalarını, MÇP dönemini ve BBP’nin kuruluşuna uzanan sancılı süreci anlatıyor.

Fakat kitabı yalnızca siyasi bir hatırat olarak değerlendirmek eksik kalır. Çünkü Avcı, siyasi gelişmelerin yanında o dönemin insanlarını da anlatıyor. Gençleri, arkadaşlıkları, toplantıları, sohbetleri, mitingleri, teşkilat çalışmalarını ve o günlerin şartlarını…

Bugünden bakıldığında oldukça sıradan görülebilecek bazı faaliyetlerin, 12 Eylül sonrasının siyasi ortamında ne kadar büyük bir cesaret ve fedakârlık gerektirdiğini de kitap sayesinde görmek mümkün.

Önemli olan bir başka nokta ise anlatının sadece Sivas merkezle sınırlı olmaması.

İlçelerdeki çalışmalar, “Bizim Ocak” dergisinin dağıtılması, temsilciliklerin oluşturulması ve gençlerin teşkilat faaliyetlerindeki rolleri de anlatılıyor. Bu nedenle kitap, Sivas’ın yakın siyasi tarihine yerelden bakmak isteyenler açısından ayrıca önem taşıyor.

“Bizim Ocak” ve bir kuşağın gençliği

Bugün geriye dönüp baktığımızda 1980’li yılların gençlik dünyasını anlamak kolay değil.

O yılların şartları, iletişim imkânları, siyasi atmosferi ve toplumsal yapısı bugünden oldukça farklıydı. Mehmet Avcı, işte bu farklı dünyanın içerisinde gençlerin nasıl bir araya geldiğini, hangi şartlarda faaliyet yürüttüğünü ve teşkilat içerisindeki dayanışmayı kendi yaşadıkları üzerinden aktarıyor.

Bu açıdan kitap, siyasi tarihin yanında bir gençlik hafızası da ortaya koyuyor. Belki de yıllar sonra kitabı değerli kılacak unsurlardan biri bu olacak. Çünkü siyasi olayların tarihini kitaplardan öğrenebiliriz; fakat o olayların insanlar üzerindeki etkisini, o günleri yaşayanların anlatımından dinlemek bambaşka.

Muhsin Yazıcıoğlu’nun Sivas’ına farklı bir pencere

Kitabın en önemli bölümlerinden biri de hiç şüphesiz Muhsin Yazıcıoğlu. Yazıcıoğlu’nun gençlik yıllarından itibaren Sivas’taki kadrolarla ilişkileri, gençler üzerindeki etkisi ve teşkilat anlayışı, Avcı’nın doğrudan tanıklıklarıyla anlatılıyor.

Yazıcıoğlu hakkında bugüne kadar çok şey yazıldı.

Ancak “Sivas Bizim Ocaklı Günler”in farkı, ona Sivas’ın yerel hafızasından bakması. Onu sadece bir siyasi lider olarak değil, dönemin gençleriyle ilişkileri, teşkilat içerisindeki duruşu ve insani yönleriyle de anlatması.

Avcı’nın Yazıcıoğlu’nu anlatırken söylediği şu söz ise hayli dikkat çekici: “Belki barajı geçerdi, belki bakan olurdu. Ama Muhsin Yazıcıoğlu olamazdı.”

Bu cümlenin üzerinde biraz durmak gerekiyor.

Çünkü burada anlatılan, yalnızca bir siyasi tercih değil; bir karakter meselesi. Avcı’nın anlattığı Yazıcıoğlu portresinde makamdan önce ilke, siyasi hesaptan önce inandığı değerler öne çıkıyor.

MÇP’den BBP’ye giden yol

Kitabın önemli bölümlerinden biri de MÇP ile Muhsin Yazıcıoğlu ve arkadaşları arasında yaşanan ayrışma. 1990’lı yılların başında Türkiye siyasetinde yaşanan gelişmelerin Sivas’taki teşkilatlara nasıl yansıdığı, gençlerin bu süreçte yaşadığı fikir ayrılıkları ve BBP’nin kuruluşuna giden sancılı dönem, Avcı’nın tanıklıklarıyla ele alınıyor.

Bu bölümün önemli tarafı, siyasi ayrışmayı yalnızca Ankara’da yaşanan gelişmeler üzerinden anlatmaması. Asıl mesele, o ayrışmanın Sivas’ta insanlara nasıl yansıdığı.

Birlikte yol yürüyen insanların farklı tercihlerde bulunması, dostlukların ve teşkilat ilişkilerinin bu süreçten etkilenmesi… Siyasetin insana dokunan tarafı burada ortaya çıkıyor.

Hatıra var, belge var, fotoğraf var

Kitabın benim açımdan dikkat çekici taraflarından biri de yalnızca hatıralara dayanmayıp döneme ilişkin belge ve fotoğraflara da yer vermesi.

Mehmet Avcı’nın yıllar boyunca tuttuğu kişisel notlar, fotoğraflar, resmi yazışmalar ve dergi arşivlerinden yararlanılmış. Bu malzemeler kitabın değerini artırıyor. Çünkü bir dönemi anlatırken yalnızca “Ben böyle hatırlıyorum” demek başka, hatırlananları döneme ait belgeler ve görsellerle desteklemek başka.

Avcı ayrıca, daha önce yayımlanan bazı çalışmalarda kendi tanıklıklarıyla örtüşmeyen bilgilerin bulunduğunu ifade ediyor. Kitabı hazırlarken bunlara da dikkat çektiğini, özellikle Muhsin Yazıcıoğlu hakkında araştırma yapacak gençlere bir kaynak bırakmayı amaçladığını söylüyor.

Bence bu önemli bir yaklaşım. Çünkü yakın tarihimiz hâlâ araştırılmaya, konuşulmaya ve farklı tanıklıkların karşılaştırılmasına muhtaç.

Keş Dağları ve 25 Mart

Kitapta geçmişten bugüne uzanan en acı başlıklardan biri de Muhsin Yazıcıoğlu’nun şehadeti.

25 Mart 2009…

Aradan yıllar geçti ama o günün acısı da, soruları da hafızalardaki yerini koruyor.

Keş Dağları’nda yaşanan olay ve sonrasında devam eden adalet arayışı, kitabın da önemli başlıklarından biri.

Bu yönüyle eser, sadece 1980’li ve 1990’lı yılların hatıraların anlatmakla kalmıyor; geçmişten bugüne uzanan bir hafıza çizgisi oluşturuyor. Kitabın kendisi

Mehmet Avcı’nın kaleme aldığı “Sivas Bizim Ocaklı Günler”, Kule Kitap tarafından 2026 yılında yayımlandı. 318 sayfalık kitap; siyaset, yakın tarih ve anı türlerinin kesiştiği bir çalışma.

Kapağında Alparslan Türkeş ile Muhsin Yazıcıoğlu’nun fotoğrafları, alt bölümünde ise omuz omuza yürüyen gençlerin siluetleri yer alıyor. Kapağa baktığınızda bile kitabın ana eksenini anlamak mümkün: Liderler, teşkilat ve gençlik.

Ancak kitabı asıl anlamlı kılan, bu isimlerin ve kavramların arkasındaki insan hikâyeleri. Bir başka güzel ayrıntı da kitabın gelirinin Sivas’taki bir vakfın çalışmalarına bağışlanacak olması.

Bir kitabı okurken…

Benim için “Sivas Bizim Ocaklı Günler”in en önemli tarafı, geçmişi bugünün insanına taşıması. Her hatıratın elbette yazarının penceresinden görünen bir tarafı vardır. Bu kitap da Mehmet Avcı’nın tanıklığıdır. Ama zaten kıymeti de burada.

Çünkü yakın tarih, tek bir kişinin anlattıklarıyla değil; farklı insanların hafızaları, belgeleri ve yaşanmışlıkları bir araya geldiğinde daha iyi anlaşılır. Bu kitap da Sivas’ın yakın tarihine ilişkin o hafıza zincirine yeni bir halka ekliyor. Ben kitabı okurken zaman zaman kendi geçmişime döndüm.

Sivas’a yaptığım bu son ziyarette çocukluk arkadaşlarımla, akrabalarımla ve büyüklerimizle yaptığım sohbetlerin bir kısmını kitapta yeniden buldum. Belki de bu yüzden kitap bana daha da yakın geldi. Çünkü insan memleketinin geçmişini okurken, aslında biraz da kendi geçmişini okuyor.

Mehmet Avcı’nın yıllar boyunca biriktirdiği hatıraları, fotoğrafları ve belgeleri bir araya getirerek hazırladığı “Sivas Bizim Ocaklı Günler”, bu bakımdan okunmaya değer bir çalışma.

Özellikle Sivas’ın yakın tarihini, 12 Eylül sonrasındaki siyasi atmosferi, “Bizim Ocak” yıllarını, MÇP’den BBP’ye uzanan süreci ve Muhsin Yazıcıoğlu’nun Sivas’taki izlerini merak edenler için önemli bir kaynak.

Ben kitabı okudum.

Eski günleri yad ettim, bazı isimleri yeniden hatırladım, bazı hatıraların üzerindeki tozu kaldırdım. Şimdi sıra merak edenlerde.

Çünkü Sivas’ın geçmişine dair söylenecek daha çok söz, anlatılacak daha çok hatıra var.

Mehmet Avcı’nın kitabı da bu hafızanın kaybolup gitmemesi adına atılmış değerli bir adım.

Kıymetli hemşehrimiz Mehmet Avcı Başkanı bu çalışmasından dolayı tebrik ediyor, “Sivas Bizim Ocaklı Günler”in okuruyla buluşmasını ve gelecek kuşaklara ulaşmasını diliyorum.

Zira bazı kitaplar sadece okunmaz. Bir şehrin geçmişine tutulmuş aynaya dönüşür.