Hollandalı Türkler Diline Sahip Çıkıyor

Reklam

İbrahim ÇİTİL

“Bugünden sonra divanda, dergâhda, bargâhda, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır.”

Bazı salonlar vardır… İçeri girdiğiniz anda bunun sıradan bir program olmadığını anlarsınız. İnsanların yüzündeki ifade, alkışların tonu, sahnedeki heyecan size başka bir şey anlatır.

Geçtiğimiz pazar Hollanda’nın Rijswijk şehrinde düzenlenen Türk Dil Bayramı programı da tam olarak böyleydi.

Aslında o salonda kutlanan sadece bir dil değildi. Bir hafıza korunuyordu. Bir kimlik ayakta tutuluyordu. Ve belki de en önemlisi, gurbette kaybolmama mücadelesi veriliyordu.

Bu hikâye bugün başlamadı elbette…

Takvimler 13 Mayıs 1277’yi gösterdiğinde Anadolu çalkantılı bir dönemden geçiyordu. Saray çevresinde Arapça ve Farsça hâkimdi. Türkçe ise kendi vatanında geri plana itilmişti.

İşte tam o günlerde Karamanoğlu Mehmet Bey, tarihe geçen şu fermanı ilan etti:

“Şimden girü hiç kimesne kapuda ve divanda ve mecalis ve seyranda Türkî dilinden gayri dil söylemeye.”

Belki bir cümleydi… Ama aslında bir milletin kendi benliğine sahip çıkma iradesiydi.

Çünkü dil sadece konuşulan kelimeler değildir. Bir toplumun hafızasıdır. Kültürüdür. Geçmişidir.

Bugün Avrupa’da verilen mücadeleye baktığımızda, aradan geçen yüzyıllara rağmen o ruhun hâlâ yaşadığını görüyoruz.

Rijswijk’teki programı düzenleyen Kuşaktan Kuşağa Vakfı da tam olarak bu ruhu yaşatmaya çalışıyordu.

Salon doluydu… Bir tarafta yıllar önce Avrupa’ya çalışmak için gelen birinci neslin yorgun ama gururlu bakışları, diğer tarafta ise aidiyetini arayan genç yüzler vardı.

Program başladığında sahneye çıkan Uygur ve Azerbaycan halk dansları, Türk dünyasının sadece sınırlarla tarif edilemeyecek kadar büyük bir kültür coğrafyası olduğunu bir kez daha gösterdi.

Ardından Türk Edebiyar Derneği Başkanı Ekrem Erdem, yaptığı selamlama konuşmasında Türkçenin korunmasının milli hafızanın korunması anlamına geldiğini vurguladı.

Fakat gecenin en etkileyici anlarından biri hiç şüphesiz Sanatolia Tiyatro ekibinin performansıydı.

Çocuklar sahnede kırk atasözünü ezbere okuyup canlandırırken salondaki birçok insanın gözlerinde aynı duygu vardı:

Umut…

Çünkü atasözleri sadece birkaç cümleden ibaret değildir. Bir milletin yüzyıllar boyunca süzülen aklıdır. Ve o çocuklar aslında sadece atasözü okumuyordu; kültürel hafızayı geleceğe taşıyordu.

Amsterdam Sazshop Türk Halk Müziği Korosu ve Semih Arıkan’ın seslendirdiği “Ölürüm Türkiyem” türküsüyle birlikte salonun havası tamamen değişti.

O an insanlar sadece bir türkü dinlemiyordu. Herkesin içinde aynı anda memleket özlemi, gurur ve aidiyet duygusu yükseliyordu.

Şair ve yazar Yavuz Nüfel’in sahnede okuduğu “HİÇ” şiiri ise gecenin en sessiz ama en derin alkışını aldı.

Fakat bütün gece boyunca zihnimde dolaşan asıl mesele şuydu:

Bugün Avrupa’da Türkçe nasıl hâlâ ayakta kalabiliyor?

Cevabı aslında çok açık… Birinci neslin fedakârlığı sayesinde.

Yıllar önce hiçbir şeyleri olmadan Avrupa’ya gelen insanlar; dernekler, camiler ve cemiyetler kurarak yalnızca sosyal alanlar oluşturmadılar. Aynı zamanda çocuklarının kimliğini koruyacak görünmez kaleler inşa ettiler.

Bugün Hollanda’da üçüncü ve dördüncü nesil çocuklar Türkçe konuşabiliyorsa, bunun arkasında büyük bir emek ve sessiz bir mücadele vardır.

Nitekim Hollanda’da Türkiye Maarif Vakfı, Yunus Emre Enstitüsü, Tulip Enstitüsü ve çeşitli Türk cemiyetleri; düzenledikleri Türkçe dersleri, kültürel faaliyetler ve eğitim programlarıyla Türk dilinin yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için önemli çalışmalar yürütmektedir.

Merhum şair ve yazar Yavuz Bülent Bakiler, yıllar önce Hollanda’daki bir konferansta şöyle demişti:

“Dilini kaybeden her şeyini kaybeder; benliğini, kültürünü ve geçmişini kaybeder.”

Vefaatından üç ay önce Holkanda’yı ziyaret eden Merhum Muhsin Yazıcıoğlu ise yine Hollanda’da yaptığı konuşmada çok önemli bir uyarıda bulunmuştu:

“Eğer Almanya’daki, Fransa’daki ve Hollanda’daki Türk gençleri kendi aralarında Türkçe konuşamıyorsa, işte o zaman Türklüğümüzü kaybetmişiz demektir.”

Bu sözler bugün belki her zamankinden daha anlamlı.

Çünkü mesele sadece bir dili yaşatmak değil… Bir milleti hafızasız bırakmamaktır.

Mustafa Kemal Atatürk: “Türk dili, Türk milletinin kalbidir, zihnidir” sözü bugün her yerde her Türkçe cümlede yeniden hayat buluyor.

13. Asırda Karaman’da yakılan o meşale, Avrupa’nın kalbinde hâlâ yanmaya devam ediyor.

Ve insan o salondan çıkarken şunu hissediyor:

Türkçe yaşadığı sürece, bu millet de dünyanın neresinde olursa olsun ayakta kalacaktır.

Türk Dil Bayramımız kutlu olsun.